HemelGestel
Zon

Zo staan de planeten op vandaag Niet op schaal

Vanuit het HemelGestel turen naar het geschapen land

Er is veel bekend over landbouw in Nederland, maar het complete plaatje is lastig te overzien. HemelGestel tracht signaal tussen de ruis aan te bieden.

Scroll mee, vanuit het HemelGestel naar Nederland.

Er is veel kennis beschikbaar, maar vaak niet daar waar je hem zoekt. Data, onderzoek en projectinformatie liggen verspreid over portalen, rapporten en organisaties. HemelGestel maakt die kennis vindbaar en begrijpelijk, door haar te bundelen, te ontsluiten en te verbeelden.

Denk- en oplossingsrichtingen in de landbouw missen vaak integraliteit. Hierdoor is beeldvorming over landbouw vaak eenzijdig en hebben oplossingsrichtingen in het ene domein mogelijk (onvoorziene) negatieve neerslag op een ander domein.

Dat is niet gek. Landbouw is een ontzettend interdisciplinair en integraal domein wat in zijn geheel lastig te overzien is.

De Amerikaanse econoom Thomas Sowell zei ooit: "There are no solutions. There are only trade-offs." Die uitspraak kun je ook goed op de landbouw toepassen: vaak zijn er geen oplossingen, alleen afwegingen.

HemelGestel tracht evenwichtig te informeren over denk- en oplossingsrichtingen in de landbouw door signaal tussen de ruis aan te bieden, voor de juiste richting.

Vergelijkbaar met Voyager 1, de ruimtesonde die het verst van de aarde af staat, ook het zwakke signaal moet vinden tussen de ruis om te weten wat hij moet doen.

Dit zodat het gesprek over landbouw beter gevoerd kan worden. Voor een breed publiek.

Beeld: NASA Blue Marble · EOxCloudless 2024 by EOX IT Services GmbH (contains modified Copernicus Sentinel data 2024)

HemelGestel

HemelGestel is het overkoepelende domein waarin verschillende projecten zijn ondergebracht. Van conceptuele denkrichtingen tot volwaardig bruikbaar gereedschap.

online · bijgewerkt september 2026

LandbouwDataPortaal

Een kaart van Nederland met openbare landbouwgegevens, zoals percelen, gewassen, bodem en water. Je kunt er ook de bodemkwaliteit en de afstroming van een perceel mee berekenen.

Handig voor agrariërs, adviseurs, gemeenten en provincies, en iedereen die wil weten wat er in de buurt op het land gebeurt.

landbouwdataportaal.nl ↗

online · bijgewerkt september 2026

Next Tech Nature Farms Connect

Een kaart van Nederland met innovatie in de landbouw: projecten, field labs, agrarische bedrijven en organisaties. Per project zie je waar het aan werkt, in welke fase het zit en wat het zoekt of te bieden heeft. Zo vinden partijen elkaar makkelijker. Een prototype binnen Next Tech Nature Farms, dat we nu met een kleine groep vullen.

Handig voor projectorganisaties, ontwikkelingsmaatschappijen, onderzoekers, beleidsmedewerkers en agrariërs die op zoek zijn naar partners.

ntnfconnect.hemelgestel.nl ↗

online · bijgewerkt oktober 2026

De Landbouwcanon

De geschiedenis van de Nederlandse landbouw in tweeënveertig vensters, van de eerste boeren tot de stikstofcrisis, en tien vensters die vooruitkijken. Elk venster is een schilderij met een verhaal en de kijk van iedereen die erbij betrokken was. Niet om te zeggen wie gelijk heeft, maar om beter met elkaar in gesprek te gaan.

Handig voor docenten, studenten, agrariërs, beleidsmakers en iedereen die wil begrijpen hoe het platteland van nu zo geworden is.

landbouwcanon.hemelgestel.nl ↗

online · bijgewerkt november 2026

Bodemschappen

Een denkoefening, geleend van het waterschap: wat als we over bodem nadenken zoals we over water nadenken? Een bodemschap kan bijvoorbeeld een samenwerkingsverband van agrariërs in een gebied zijn, dat samen afspraken maakt om de bodem te verbeteren. In de eerste plaats voor een gezonde agrarische productie, en daarnaast voor schoon water, natuur en samenleving. Wat een bodemschap precies is en wie het draagt, is bewust nog open. Het is een uitnodiging om mee te denken.

Handig voor agrariërs, agrarische collectieven, waterschappen, drinkwaterbedrijven en provincies.

bodemschappen.nl ↗

online · bijgewerkt september 2026

Bronnenanalyse Nutriënten

Hoeveel stikstof en fosfor komt er in het oppervlaktewater terecht, en waar komt het vandaan? Uitgezocht per waterschap, op basis van een onderzoek van Wageningen.

Handig voor waterschappen, agrariërs en iedereen die wil weten waar de stikstof in het water vandaan komt.

bronnenanalyse.hemelgestel.nl ↗

online · bijgewerkt september 2026

Population Explorer

Trek een cirkel op de kaart en zie hoeveel mensen daarbinnen wonen. Zo kun je beter inschatten hoeveel voedsel een regio nodig heeft.

Handig voor beleidsmakers, studenten en iedereen die meepraat over voedselzekerheid.

populationexplorer.hemelgestel.nl ↗

Nog in de maak

  • Bodemcoach

    Een hulpmiddel voor bodemcoaches. Je legt in het veld vast wat je in de profielkuil ziet en maakt er een rapport van voor de agrariër.

    Handig voor bodemcoaches en agrariërs.

  • Oorzaak & gevolg

    Schema's die laten zien hoe landbouw, water en natuur elkaar beïnvloeden. Het eerste gaat over nitraat op zandgrond.

    Handig voor iedereen die wil snappen hoe landbouw, water en natuur met elkaar samenhangen.

Terug naar de bron

In 1774 schreef Eelco Alta, dominee in Boazum (Friesland), dat de wereld op 8 mei zou vergaan. De maan en vier planeten zouden dan dicht bij elkaar staan, en dat zou de aarde uit haar baan trekken. In Friesland werden veel mensen daar flink ongerust van.

Eise Eisinga, wolkammer in Franeker, wilde laten zien dat er niets aan de hand was. Hij bouwde een model van het zonnestelsel aan het plafond van zijn woonkamer, zodat iedereen kon komen kijken hoe de planeten bewegen. Hij was er zeven jaar mee bezig. Hoogleraar Jan Hendrik van Swinden beschreef het in 1780 als een "volleedig beweeglyk Hemels-Gestel".

Titelpagina van de beschrijving uit 1780 van het volleedig beweeglyk Hemels-Gestel van Eise Eisinga
Titelpagina uit 1780, in de spelling van toen: "Beschryving van een konst-stuk, verbeeldende een volleedig beweeglyk Hemels-Gestel"
Een uitleg over Eise Eisinga en zijn planetarium door het YouTube kanaal 'Weet Je Dat Ook Weer' van Bart Lijdsman.

Over mij

HemelGestel is een hobbyproject van Stefan van Gestel.

De naam is een samensmelting van mijn achternaam en het planetarium van Eise Eisinga dat een 'Hemels-Gestel' werd genoemd. Het weerspiegelt mooi mijn brede interesses in zowel het aardse als het buitenaardse, en mijn zienswijze als holistische systeemdenker, waarbij het noodzakelijk is om uit te zoomen. Een denkwijze die voorop stond tijdens mijn studies Internationaal Land & Water beheer en Climate Studies aan Wageningen University & Research waar ik met veel plezier ben onderwezen over het snijvlak tussen de mens en haar leefomgeving.

De achternaam 'van Gestel' is tevens een toponiem, een 'Gestel' is een omschrijving voor een hoger gelegen stuk grond tussen beekdalen.

Vragen of tips?

Heb je een vraag over een van de projecten, zie je een fout of weet je een goede bron? Of heb je een onderwerp waar het gesprek steeds vastloopt? Stuur me gerust een bericht.